Herakles, yunan mitosunun ulusal kahramanlarındandır. Yunan ve Latin mitos yazarlarını çokça etkilemiştir. İnsanın doğayla mücadelesinde kazananı simgeler ve doğanın insanlığa açtığı felaketlerin önüne geçmesiyle bilinir. Herakles gücün simgesidir. Tanrı onu iyilik yapması için cezalandırmıştır. Köledir, insafsız bir efendinin emrinde çalışmaya zorunludur.
Etimolojik olarak Herakles adı dedesi Alkaios’ tan gelir. Herakles adı Hera’nın ünü anlamına gelir aynı zamanda heros yani kahraman da demektir.
Herakles’ in anası Alkmene, babası ise ölümlü Amphitryon’ dur.Alkmene gebe kaldığında tanrıça Hera kadına karşı büyük bir kıskançlık beslemeye başlar. Herakles daha doğmadan tanrıça Hera’ nın gazabına uğramaya başlamıştır.
Herakles iyi bir eğitim alır; araba kullanmasını, ok atamasını, güzel saz çalmasını öğrenir. Delikanlılık çağına geldiğinde güçlü ve yakışıklıdır. On sekiz yaşındayken Amphitryon’ un sürülerine göz kulak olurken Thespios ülkesinde korku salan Kithairon aslanını öldürür. Thespios da buna ödül olarak elli kızıyla yatmasını sağlar Herakles’ in. Avdan her gece yorgun dönen Herakles yatağına giren kızların her birinin başka olduğunu ve bu kızlardan elli oğlu olduğunu anlamaz.
Bundan başka Thebai’lileri haraca bağlayan Erginos’ la dövüşüp onu da öldürünce Thebai kralı Kreon kızını Herakles’ e verir. Bu kadından da çoçukları olur. Fakat Hera günün birinde Herakles’ i delirterek kendi çoçuklarını bir bir öldürtmüştür. Herakles aklı başına gelince, Thespios’ un yanına sığınarak kendini suçlarından arındırmıştır. Fakat Hera bununla da yetinmemiş kahin Pythia aracılığıyla Herakles’ in Eurystheus’ un hizmetine girmesine neden olmuştur. Böylece yunan mitosunda önemli bir yer tutan Herakles’ in on iki işi doğmuştur. Herakles suçlarının kefareti olacak bu on iki yıllık işi başarırsa ölümsüzlüğünü kazanacaktır.
Herakles on iki işini gücü ve yanından ayırmadığı topuzuyla başarmıştır.
Nemea aslanı: Nemea bölgesini kasıp kavuran aslanı elleriyle boğup, postunu kendine zırh etmiştir.
Lerna ejderi: Dokuz kafalı bir yılan olan ejderin zehirli kafalarını bir bir kopararak ejderin ölümsüz olan kafasını da kocaman bir kayanın altına gömmüştür.
Erymanthos yaban domuzu: Erymanthos dağında korkunç bir domuz varmış. Eurystheus bu domuzun kendisine getirilmesini buyurmuş. Herakles de domuzu bir ağa sarıp Eurystheus’ a teslim etmiş.
Kyreneia geyiği: Altın boynuzlu, tunç ayaklı geyiği bir yıl kovalamış ve sonunda Eurystheus’ a teslim etmiştir.
Stymphalos gölünün kuşları: Gagaları pençeleri tunçtan ve insan etiyle beslenen bu kartalları Herakles oklarla vurarak öldürmüştür.
Augias’ ın ahırları: Elis kralı Augia’ın ahırları üst üste yığılan gübrelerden kullanılamaz olmuş. Herakles de Alpheis’la Peneios ırmaklarının yataklarını değiştirerek ahırı temizlemiş.
Girit boğası: Girit ekinlerini yok eden boğa ülkeyi açlıkla karşı karşıya bırakınca Herakles boğayı boynuzlarından yakalayıp Yunanistan’ a götürmüş.
Diomedes’ in atları: Trakya kralı Diomedes’in insa eti yiyen atları varmış. Herakles Diomedes’le dövüşüp onun ölüsünü atlarına yedirir.
Amazonlar kraliçesi Hippolyte: Admete herakles’ ten amazonlar kraliçesi Hippolyte’ nin büyülü kemerini ister. Herakles bu büyülü kemeri almak için amazonlar kraliçesini öldürmek zorunda kalır.
Geryoneus’ un sürüleri: Herakles Geryoneus’ u ve sürülerin bekçilerini öldürerek sığırları alıp götürür. Galya, İtalya ve Trakya yoluyla Yunanistan’ a dönerek sürüleri Eurystheus’a verir.
Batı kızlarının altın elmaları: Hera’ nın Zeus’la evlendiğinde düğün hediyesi olarak aldığı büyülü elmalar Batı kızlarının bahçelerinde bir ejder tarafından korunmaktaydı. Herakles elmaları gizlice alarak Athena’ ya adar.
Kerberos’ un ölüler ülkesinden kaçırılması: Herakles’ in başardığı en zor iştir. Hermes ve Athena’ nın yardımıyla yer altı ülkesine iner orada bağlı olan Theseus’ u kurtarır ve Kerberos köpeğini alıp yeryüzüne kaçırır.
Bunlar Herakles’ in on iki işidir.
Kahramanlığın sembolü olan Herakles hem kahraman hem de tanrı olarak tapınım görmüştür.
Herakles’ in adı birçok destanda şiirde ozanlarca tragedyalarda işlenmiştir
